प्रकाश काफ्ले
कालिकोट-महावै गाउँपालिकाका अधिकांश बस्तीमा राष्ट्रिय विद्युत् प्रसारण लाइनको पहुँच पुगेर घर–घरमा उज्यालो फैलिसकेको छ। तर गाउँपालिकाको केन्द्र रहेको वडा नं. २ अन्तर्गतको ओदा बस्ती भने अझै पनि विद्युत् सेवाबाट वञ्चित रहँदै आएको छ।
स्थानीयका अनुसार गाउँपालिकाको कार्यालय रहेको यही वडामा विद्युत् पुगे पनि ओदा बस्तीमा अझैसम्म बत्ती नबल्दा दैनिक जीवन, अध्ययन, व्यवसाय तथा अन्य सामाजिक गतिविधि प्रभावित हुँदै आएका छन्। कार्यपालिका कार्यालयदेखि ओदा फाउन्डेसन, प्रदीया फाउन्डेसन हुँदै डिल्लिकोटसम्म विद्युत् विस्तार भइसके पनि आफ्नै बस्ती अन्धकारमै रहनु विडम्बनापूर्ण भएको उनीहरूको गुनासो छ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको राष्ट्रिय प्रसारण लाइन विस्तार हुनुअघि साविक गेला गाविसमा लघु जलविद्युत् सञ्चालनमा थियो भने साविक ओदा–नकु गाविसका डिल्लिकोट, नकु र सीम्खेत क्षेत्रमा पनि लघु जलविद्युत्को सुविधा उपलब्ध थियो। तर त्यसबेलादेखि नै उपेक्षित रहँदै आएको ओदा बस्ती अहिले पनि पालिका, प्रदेश र संघीय सरकारबाट समान रूपमा बेवास्ता गरिएको स्थानीयको आरोप छ।
स्थानीयहरू प्रश्न गर्छन्, “हिजो लघु जलविद्युत् सञ्चालन भएका क्षेत्रमा आज राष्ट्रिय प्रसारण लाइन विस्तार भइसक्यो, तर महावै–२ को ओदा बस्तीमा अझै किन पुग्न सकेन?”
समाज सेवा र सामाजिक रूपान्तरणको उद्देश्यले स्थापना भएका ओदा फाउन्डेसन र प्रदीया फाउन्डेसन पनि यही वडामा सक्रिय छन्। ती संस्थाका भवनमा वर्षौंदेखि विद्युत् सुविधा उपलब्ध भए पनि बस्तीमा विद्युत् विस्तारका लागि प्रभावकारी पहल नभएको महसुस गर्दा स्थानीय निराश बनेका छन्।
केही वर्षअघि वितरण गरिएका सौर्य ऊर्जा प्रणाली (सोलार प्यानल) बिग्रिएपछि अहिले अधिकांश परिवार झर्रो, टुकी र सामान्य बत्तीको भरमा रात कटाउन बाध्य छन्। स्थानीयका अनुसार विद्युत् विस्तारका लागि पटक–पटक वडा कार्यालय र गाउँपालिकासँग पहल गरे पनि “ठेक्का प्रक्रियामा छ, छिट्टै जडान हुन्छ” भन्ने आश्वासनबाहेक ठोस उपलब्धि हुन सकेको छैन।
वर्षौंदेखि उज्यालोको प्रतीक्षामा रहेका ओदा बस्तीवासी अझै पनि एकदिन आफ्नो गाउँमा विद्युत् बत्ती बल्ने र अन्धकार हट्ने आशामै दिन बिताइरहेका छन्।
