नेपालगन्ज । तथ्यांक विभागले कृषि जनगणना–२०७८ सार्वजनिक गरेको छ । जसमा देशभरको कृषक र उनीहरुले पाल्ने पशुचौपायको तथ्यांक उल्लेख छ । बाँके जिल्लाकोको अवस्था कस्तो छ,भन्ने बिषयमा पालिकाको अनुसार त्यसको लेखाजोखा गरेको छ ।
तथ्यांक विभागका अनुसार,बाँकेमा राँगाभैसी पाल्ने धेरै छन् भने गाईगोरु पाल्ने कम देखिएका छन् । बाँकेमा ४८ हजार ८ सय १८ पशुचौपाय पाल्ने कृषक छन् । ती कृषकले ३१ हजार ९ सय ४१ वटा गाईगोरु पालेका छन् भने अन्य कृषकहरले ५३ हजार ६ सय ४७ राँगाभैसी पालेका छन् ।
पालिकामा राप्तीसोनारीमा सबैभन्दा धेरै कृषकहरु रहेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । उक्त पालिकामा ९ हजार ४ सय ९० कृषकले पशुचौपाय पाल्ने गरेको भेटिएको छ जहाँका कृषकले ७ हजार एक सय गाईगोरु पालेका छन् । तर सोही पालिकामा गाईभैसी पाल्ने कृषकको संख्या न्यून देखिएको छ । त्यहाँका कृषकले १० हजार ६ सय ६५ वटा भैसी पालेका छन् ।
त्यस्तै कोहलपुर नगरपालिकामा २७६५ वटा गाईगोरु पालन गरिएको छ भने भने राँगाभैसीको तथ्यांक ४६३० रहेको छ । त्यहाँ कृषक परिवारको संख्या ५ हजार २ सय ३ रहेको छ । बैजनाथ गाउँपालिकामा ६२९९ गाईगोरु पालेकोमा राँगाभैसीको संख्या ६२१७ रहेको छ ।
खजुरा गाउँपालिकामा गाईगोरुको संख्या ४१४३,राँगाभैसी ४४६४ पुगेको छ । जानकी गाउँपालिकामा गाईगोरु पालनको संख्या ३६९७ र राँगाभैसीको संख्या ७३३२ रहेको छ । त्यस्तै नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा गाईगोरुको संख्या २९०५ र राँगाभैसीको तथ्यांक ६ हजार ५ सय ६९ रहेको छ । डुडुवा गाउँपालिकाका कृषकहरुले २२०७ वटा गाईगोरु पाल्ने गरेकोमा राँगाभैसी भने त्यो भन्दा बढि ८४५७ वटा पालेको देखिएको छ । नरैनापुर गाउँपालिकामा २९१६ वटा गाईगोरु रहेका छन् भने त्यहाँका कृषकहरुले ५२२० वटा राँगा र भैसी पालेका छन् ।
दुग्ध कृषक संघ बाँकेका अध्यक्ष दिपक भण्डारीका अनुसार, व्यवसायीक दृष्टिकोण र दुध उत्पादनका कारण पनि भैसीपालन बढेको हुन सक्ने बताए । उनले भने,–‘मैले नै दशवर्ष अघि ६० वटा गाईपालन गरे तर त्यसमा खासै प्रगति भएन । धेरै कृषकले दुधका लागि गाईनै पाल्न थाल्नुभएको छ ।’ बजारको माग अनुसार भैसीको दूध धेरै विक्री हुने भएका कारण भैसीपालन बढेको पाइन्छ ।